Novi Sad dobio novu titulu
NOVI SAD – RAMSAR WETLAND CITY – GRAD VLAŽNIH PODRUČJA
Novi Sad je prvi grad na Balkanu i u ovom delu Evrope, koji je stekao prestižnu akreditaciju „Ramsar Wetland City“. Na 64. sednici Stalnog Komiteta Ramsarske konvencije, održanoj ove nedelje, u Švajcarskoj, Novi Sad je zvanično, pored još 6 gradova u Evropi (Francuska, Švajcarska, Poljska, Belgija), a ukupno 31 grad, akreditovan kao Wetland City.
Sticanjem titule „Wetland City“ Novi Sad je dobio svetsko priznanje za izuzetan primer balansiranog razvoja grada koji prepoznaje značaj vlažnih područja koja ona nose za zaštitu prirode, adaptacije na klimatske promene i unapređenje kvaliteta života, štiti ih i time daje primer održivog urbanog razvoja.
Vlažna područja se nalaze pod izuzetnim pritiskom prirodnih i antropogenih promena, a posebno ona koja se nalaze unutar ili u blizinu urbanih sredina. Pored značaja koja nose kao centri biodiverziteta, ova staništa ublažavaju klimatske amplitude i služe kao prirodni prečišćivači koji pomažu unapređenju kvaliteta vode
„Wetland City Acreditation“ je prvi put uvedena od strane Ramsarske konvencije 2015. godine, a akreditacije su gradovima dodeljene 2018, 2022. i 2025. godine. Cilj akreditacione šeme je da pomogne i unapredi moderni sistem razvijanja gradova, urbanizam koji ne narušava zdravu životnu sredinu, odnosno vlažna područja. Do danas, akreditovano je 74 grada u svetu, od kojih je jedan upravo, Novi Sad. U Evropi je do sada akreditovano 14 gradova, 9 iz Francuske i po jedan iz Švajcarske, Španije, Poljske, Belgije i Mađarske.
Na teritoriji Srbije sada je 11 područja upisano na listu Ramsarskih područja: Obedska bara, Ludaško jezero, Stari Begej – Carska bara, Slano Kopovo, Gornje Podunavlje, Zasavica, Labudovo okno, Koviljsko-petrovaradinski rit, Vlasina, Peštersko polje i Đerdap, zauzimajući više od 120.000 hektara površine. Prvo prekogranično Ramsarsko područje između Srbije i Rumunije, Park prirode Gvozdena vrata-Đerdap, proglašeno je 2023. godine.
Planirani dalji koraci i šta je to što Gradu ova ominacija donosi
Nominacija grada Novog Sada za akreditaciju u skladu sa Ramsarskom konvencijom omogućiće Novom Sadu kao gradu koji je u neposrednoj blizini i u suživotu sa vlažnim staništima, posebno onim od međunarodnog značaja (Koviljsko Petrovaradinski rit), da istakne i ojača pozitivan odnos sa ovim vrednim ekosistemima, na primer kroz povećanu javnu svest o ovim staništima i uključivanje u proces planiranja i donošenja odluka na lokalnom nivou. Ova akreditacija treba dalje da promoviše očuvanje i mudro korišćenje urbanih i periurbanih močvara na teritoriji grada, kao i održive socio-ekonomske koristi za lokalno stanovništvo.
Obaveze uključuju i da Srbija kao članica konvencije, postigne mudro korišćenje svih vlažnih područja na svojoj teritoriji i da održi ekološki karakter određenih područja za Ramsarsku listu vlažnih staništa od međunarodnog značaja. Akreditacija može pružiti pozitivne mogućnosti za brendiranje Novog Sada koji time pokazuje jake i pozitivne odnose sa vlažnim staništima na svojoj teritoriji.
Uz sve bržu urbanizaciju, vlažna staništa su ugrožena po dve osnove, kroz direktnu konverziju močvara i kroz uticaje urbanog razvoja na slivove.
Sa rastućim uticajem urbanizacije, značaj urbanih i periurbanih vlažnih staništa za zaštitu biodiverziteta kao i kvalitet urbanog života postaje još veći. Imajuću i vidu ogroman potencijal urbanih područja u smislu obrazovanja i jačanja javne svesti u vezi sa očuvanjem vlažnih staništa, predložene aktivnosti uključuju uspostavljanje obrazovnih centara u vlažnim staništima, organizovane obilaske sa vodičem za javnost, za škole, i razna sredstva komunikacije kao što je obeležavanje Svetskog dana vlažnih područja, proizvodnju dokumentarnih filmova, organizaciju medijskih događaja itd. 2.2.2025. obeležava se Svetski dan vlažnih područja, i tom prilikom se može organizovati promotivna aktivnost u saradnji Ministarstva zaštite životne sredine, Grada Novog Sada i upravljača zaštićenog područja „Vojvodinašume“ i Ramsarskog područja Koviljsko Petrovaradinski rit.
